Skanseny
 

Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej przy Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi

Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej

Ziemi Obiecanej

Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej jest jednym z najmłodszych muzeów na wolnym powietrzu w Polsce. W maju 2009 roku minął pierwszy rok jego funkcjonowania. W powstałej przy Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi placówce znajduje się siedem budynków: pięć drewnianych domów robotniczych (dwa domy piętrowe z ulicy Mazowieckiej 61 i Kopernika 62, oraz trzy domy parterowe z ulic Żeromskiego 68, Wólczańskiej 68 i Mazowieckiej 47), kościół ewangelicki i letnia willa. Historia domów i willi jest ściśle związana z przemysłową Łodzią drugiej polowy XIX wieku. Kościół natomiast pochodzi z Nowosolnej – dawnej podmiejskiej wsi, dzisiaj części Łodzi. Ekspozycja w swoim założeniu uzupełnia koncepcję Centralnego Muzeum Włókiennictwa, została bowiem zaprojektowana w taki sposób, by stanowiła preludium do zwiedzania Białej Fabryki. Zanim zacznie się oglądać pozostałości łódzkiego przemysłu, warto przyjrzeć się warunkom, w jakich mieszkali pracujący we włókiennictwie robotnicy i jak mogła wyglądać ich droga do pracy. Dla wzmocnienia efektu wywoływanego przez takie zaprojektowanie ekspozycji ma niedługo nastąpić oficjalne przeniesienie wejścia do Muzeum z ul. Piotrkowskiej na ul. Milionową. Wtedy brukowana droga przez ekspozycję plenerową stanie się naturalną trasą wiodącą do wejścia do muzeum.

Przejście przez muzeum nastraja do refleksji nad historią miasta, które pod koniec XIX wieku, dzięki uprzemysłowionemu włókiennictwu, doświadczyło nagłego rozwoju gospodarczego. Pierwsze warsztaty, zalążki przyszłych fabrykanckich fortun, powstawały tam, gdzie pozwalały na to warunki: w stojących już lub łatwych do wybudowania drewnianych domach, często dawnych warsztatach rzemieślniczych. Pięć takich budynków ustawiono w muzeum przy wybrukowanej ulicy, oświetlanej przez stylizowane latarnie. Ulice z dwóch stron ograniczają ocembrowane rynsztoki. Budynki zostały pomalowane kolorowymi farbami na zewnątrz, z kolei wewnątrz zostały pobielone. Póki co, można dokładnie przyjrzeć się głównie konstrukcji ścian, ale w przeciągu roku powinny się one wypełnić atrakcjami dla zwiedzających: warsztatami szklarskimi, garbarskimi oraz, naturalnie, tkackimi. Celem inicjatorów i twórców tego muzeum jest stworzenie miejsca, które będzie oferowało zwiedzającym możliwość doświadczenia atmosfery dawnej Łodzi. Statyczne, oszklone ekspozycje, które wielu osobom nie zawsze słusznie kojarzą się z nudą, będą stanowiły zaledwie dodatek do interaktywnych prezentacji.

Przy wejściu od ul. Milionowej stoi piękna letnia willa w kolorze żółto-zielonym. Budynek ten został przeniesiony do muzeum równocześnie przechodząc gruntowną renowację. W nowym miejscu zyskał także obszerne podpiwniczenie. Przed II wojną światową należał do żydowskiego przemysłowca, który wynajmował w nim mieszkania kilku uboższym rodzinom żydowskim. Duża liczba lokatorów i nieprzystosowanie konstrukcji do warunków zimowych spowodowały uszkodzenia, które wzmógł jeszcze brak gospodarza w okresie powojennym. Obecnie odnowiona willa stoi pusta. Zorganizowanie w jej wnętrzu jakiejkolwiek ekspozycji jest kłopotliwe ze względu na letni charakter budynku. Być może uda się znaleźć inwestora, który przystosuje budowle do całorocznego funkcjonowania. Na razie można napawać oczy pięknem zewnętrznej konstrukcji, ale warto zwrócić również uwagę na chłód panujący w piwnicy, który trudno przecenić w środku lata!

Należy jeszcze wspomnieć o kościele p.w. św. Andrzeja Boboli, wybudowanym w 1838 roku jako zbór protestancki. Nie bez kłopotów przeniesiono go z Nowosolnej, niegdyś wsi, a dziś części łódzkiej dzielnicy Widzew. Konstrukcja ścian budowli składała się z pojedynczych, drewnianych belek. Przewiezienie ich przez miasto do muzeum było możliwe tylko w godzinach najmniejszego natężenia ruchu ulicznego, czyli o godzinie trzeciej-czwartej w nocy. Ciężarówki wiozące belki potrzebowały czasu i miejsca, aby móc pokonać zakręty ulic. Kiedy kościół stanął już szczęśliwie na terenie muzeum, odnowiono go, otynkowano i udostępniono dla zwiedzających. Szczyt frontowej fasady wieńczy zegar nakręcany przez przyjeżdżającego w tym celu zegarmistrza. Obecnie budynek nie pełni już roli świątyni, chociaż jego wnętrze zachowało sakralny wystrój. Zdarza się jednak, że odbywają się w nim śluby.

Łódź jest pięknym miastem, w którym przeszłość – te zasobna, fabrykancka, ale i te uboga, rzemieślnicza i robotnicza można spotkać na każdym kroku. W Skansenie Łódzkiej Architektury Drewnianej można zaś obejrzeć jej pamiątki.

Marcin Marciniak-Mierzejewski

Informacje praktyczne

1. Adres fizyczny, adres mailowy

2. Dostępność

  • Godziny otwarcia

    • wt., sr., pt.: 9:00 – 17:00
    • czw.: 11:00 – 19:00
    • sob., nd.: 11:00 – 16:00

  • Ceny biletów

    • normalny bilet wstępu - 10 zł
    • bilet ulgowy - 6 zł
    • sobota: wstęp na wystawy stale wolny

  • Uwagi o dostępności

    brak danych

3. Oferta kulturalno-rozrywkowa

  • Lekcje muzealne

    • "Historia Łodzi przemysłowej"
    • "Od włókna do tkaniny"
    • "Stare narzędzia i maszyny włókiennicze"
    • "W starej fabryce" (dla dzieci młodszych)
    • "Rewolucja przemysłowa w XVIII i XIX w."
    • "Współczesna tkanina artystyczna"
    • "Historia tkaniny dekoracyjnej"
    • "Artysta i jego dzieło"
    • "Muzeum skarbnica pamiątek historycznych"
    • "Haft i koronka - odradzające się techniki rękodzieła artystycznego"
    • "Tkanina przemysłowa XX w."
    • "Mały słownik architektury i detalu architektonicznego"

    Lekcje muzealne należy umówić telefonicznie (pod numerem 42 684 61 15) z co najmniej 2 tygodniowym wyprzedzeniem. Lekcje mogą stanowić uzupełnienie wiedzy szkolnej.

    Warsztaty:

    • Warsztaty tkackie: tkanie na osnowach papierowych, na ramkach tkackich, miniatura tkacka
    • Warsztaty druku na tkaninie: druk szablonowy, stemplowy, kalkowy. W naszym muzeum istnieje możliwość zakupienia toreb płóciennych (2,50 zł/szt.), które w ramach warsztatów można ozdobić przy użyciu techniki druku
    • Warsztaty filcu: wytwarzanie filcu, kompozycje kolorystyczne z filcu, techniki mieszane
    • Warsztaty aplikacji
    • Warsztaty haftu: haft krzyżykowy, haft plaski
    • Wycinanka (ćwiczenia kompozycyjne)
    • Warsztaty dziewiarskie: szydełko, druty

    Programy edukacyjne:

    • "W kręgu mody XX wieku" (http://www.muzeumwlokiennictwa.pl/do_pobr/moda.pdf)
    • "Kolorowy świat bawełny"(http://www.muzeumwlokiennictwa.pl/do_pobr/kolorowy_swiat_bawelny.pdf)
    • "Na podwójnej osnowie"(http://www.muzeumwlokiennictwa.pl/do_pobr/na_podwojnej_osnowie.pdf)

    Projekcje filmowe:

    • "Łódź, moje miasto. Przewodnik nostalgiczny"
    • "Ulica Piotrkowska"
    • "Gobeliny Gałkowskich"
    • "Arrasy króla Zygmunta"
    • "Produkcja materiałów włókienniczych"
    • "Trzy techniki"
    • "Len"
    • "Skansen Miejskiej Architektury Drewnianej"
    • "Tkanina podwójna"
    • "Abakany"
    • "Międzynarodowe Triennale Tkaniny" - X, XI, XII
    • "W fabryce włókienniczej"
    • "Łódź, tam gdzie czas się zatrzymał"
    • "Jedwab"
    • "Mama Krysi jest włókniarką"
    • "Człowiek, który zbudował Łódź"

  • Zwierzęta

    brak danych

  • Pamiątki

    brak danych

  • Sesje zdjęciowe

    brak danych

  • Posiłek regionalny

    brak danych

  • Atrakcje dla dzieci

    brak danych

  • Atrakcje w okolicy

    brak danych

4. Imprezy

  • Międzynarodowe Triennale Tkaniny (Co trzy lata w maju: 2010, 2013…) (http://www.muzeumwlokiennictwa.pl/triennale.htm)
  • Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier (wrzesień) (http://www.muzeumwlokiennictwa.pl/pdfy/komunikat_komiks.pdf)
  • Międzynarodowa Wystawa Tkaniny Unikatowej oraz Międzynarodowa Wystawa Miniatury Tkackiej (obie organizowane w maju w Centralnym Muzeum Włókiennictwa – informacja: tel. (0 42) 68 32 684 w. 128 lub 140; http://www.muzeumwlokiennictwa.pl)

5. Dojazd

  • Własnym samochodem

    Biała Fabryka oraz Skansen stoją przy samej ulicy Piotrkowskiej, przy skrzyżowaniach z ul. Milionową i Czerwoną, 1,5 km od skrzyżowania Piotrkowskiej z Aleją Adama Mickiewicza / Aleją Marszałka Józefa Piłsudskiego.

    Samochód można zaparkować w pobliżu Skansenu, przy ulicy Milionowej.

  • Pociągiem

    Dworzec PKP Łódź Fabryczna stanowi duży węzeł komunikacyjny. Ze stacji kolejowej można do kompleksu dojść pieszo (około 3,5 km): ul. Narutowicza do ul. Piotrkowskiej, którą można przyjemnie przespacerować się lub przejechać rikszą do Białej Fabryki, co nie zajmie więcej, niż pół godziny.

  • PKSem

    Dworzec Autobusowy Centralny znajduje się w pobliżu stacji Łódź Fabryczna (patrz wyżej)

  • Komunikacja miejska

    Chcąc dotrzeć do Białej Fabryki komunikacją miejską z dworca Łódź Fabryczna należy jechać tramwajami: 5 (do przystanku Plac Reymonta, skąd od Skansenu dzieli nas niecały przystanek drogi na północ, w kierunku ulicy Czerwonej); można też jechać linią 1 do przystanku Przybyszewskiego, przesiąść się w tramwaj linii 3 dojeżdżający do przystanku Czerwona. Stąd widać już budynek Białej Fabryki, najlepiej wysiąść na przystanku przy ulicy Czerwonej („Czerwona”)

    Link do strony MPK Łódź (http://www.mpk.lodz.pl/rozklady/start.jsp)

6. Baza noclegowa

    Baza noclegowa na portalu informacji turystycznej (http://lodz.naszemiasto.pl/kontakty_adresy/grupa/7.html)
  • Agroturystyka

    • Izba Turystyki Ziemi Łódzkiej
      Łódź, ul. Kopcińskiego 31, tel. +42 679 07 06, fax +42 679 07 06
      www.itz.pl
      izba@itz.pl
    • Stajnia Olenka - Gospodarstwo agroturystyczne
      Łódź, Liściasta 241, tel. (0-42) 652-11-13
      stainiaolenka@wp.pl

  • Schronisko

    • Stawy Jana
      Łódź, Rzgowska 247, tel. (0-42) 646-15-51, fax (0-42) 646-00-28
    • Prywatny akademik
      Łódź Śródmieście, GDANSKA 10, tel. 042 630 42 24
      adm577@wp.pl

  • Pola namiotowe

    brak danych

  • Hotele, pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe

  • Sale konferencyjne

    Muzeum Włókiennictwa dysponuje salami konferencyjnymi (duża – 137m2 i mała – 80m2). Sale są wyposażone w projektory multimedialne, sprzęt nagłośnieniowy i audio-video. Jest możliwość podłączenia do szybkiej sieci INTERNET. Informacje na stronie głównej skansenu: (www.muzeumwlokiennictwa.pl/frames.htm)

7. Działalność naukowo-badawcza

Biblioteka Naukowa muzeum została założona w 1960. Zbiór tematycznie obejmuje wiele dziedzin, ale dominują pozycje z zakresu tkaniny zabytkowej i współczesnej, kostiumologii, historii włókiennictwa oraz "łodziana". Księgozbiór muzeum jest dostępny dla publiczności w godzinach 10.00-13.00, a materiały archiwalne - po wcześniejszym uzgodnieniu (tel.: 42 684 61 15).

Rewitalizacja Białej Fabryki Polega na przystosowaniu budynku do pełnienia roli nowoczesnego muzeum i centrum kultury przy możliwym zachowaniu oryginalnego układu wewnętrznego. Jednocześnie w ramach tego projektu rewitalizowano budynki Skansenu – odnowiono je zachowując oryginalny wygląd wnętrz. Wewnątrz mają znaleźć się oryginalne sprzęty i urządzenia. Dodatkowo teren Skansenu ma odwzorowywać oryginalny układ ulicy z końca XIX wieku. (Więcej informacji na stronie muzeum: (www.muzeumwlokiennictwa.pl/frames.htm)

8. Informacje dodatkowe

skanseny.net





Więcej zdjęć